Thanh Ngô

Mấy hôm nay tôi đọc lại "Có một con phố vừa đi qua phố" của Đinh Vũ Hoàng Nguyên. Đây không phải truyện cũng chẳng phải tản văn mà là những mẫu vụn vặt chép lại trong cuộc sống của anh. Điểm đặc biệt là nó hài một cách vừa hóm hỉnh vừa có gì đó rất Hà Nội.  Đọc cuốn này mới hiểu sao dân Hà Nội thích chửi "Đéo" nhiều như thế, gần như thường trực trên miệng ở những người lao động. Có một khái niệm các bạn Tây gọi là Instant happiness, dịch ra có lẽ là Hạnh phúc bình dân. Ở Hà Nội, cái hạnh phúc bình dân ấy có thể là đi qua hồ Tây chợt thoáng thấy mùi sen nở, nghe được tiếng bánh khúc rao đêm, được ăn gói mỳ hảo hảo lúc 2h sáng, nói chung là dễ tìm, dễ kiếm, thậm chí mua được. Đối với tôi thì đơn giản thế thôi, nhưng một số người thì sau khi họ văng được đủ số từ "Đéo" tôi lại thấy họ vui vẻ đến kỳ lạ. Nhiều khi mình nghĩ, cuộc sống vốn đã vất vả, mà cứ đòi các bạn ăn nói văn mình thì các bạn ấy biết trút vào đâu. Tuy thế cho đến giờ, người chửi thề tôi t...

1. Chỗ làm có một dự án làm trang trại ngay ngoại thành Hà Nội. Tôi trót ngồi nghe buổi thuyết trình thành ra "được" mời đi thực địa kiêm cửu vạn. Tôi không đi xe máy nên hẹn năm rưỡi sáng sẽ có một em nhân viên qua đón. Tôi thức từ hai giờ sáng, đến chỗ hẹn trước mười phút, đợi thêm 30 phút mà chả thấy em đâu. Lúc đó tôi nghĩ bụng, thôi đợi anh mày đi làm chính thức, anh sẽ chỉnh cả lũ chúng mày về mặt thời gian sau. Thật tình tôi cũng còn chưa nhớ hết tên hết mọi người, một số còn chưa gặp vì các bạn ấy đi dự án suốt, thi thoảng mới tạt qua văn phòng. Buổi hôm nay tôi muốn đi cũng để dần làm quen với mọi người. Thằng em rốt cuộc cũng tới, nó bảo do quên đồ nên phải chạy lại về nhà lấy nên đến trễ. Hai anh em tới văn phòng gặp thì gặp bé Oanh đang đợi, lát sau bạn phó giám đốc tên Vân cũng vừa tới. Bạn mời mình ăn xôi, còn dặn, ăn đi không lát nữa đói chịu không thấu. Hồi ngồi trong văn phòng, mấy đứa em đều có cảm tình với Vân, bảo tôi là chị ấy dễ chịu nhất công ty. Hôm na...

Hồi tôi còn nhỏ, tôi được bà đưa đón tới lớp mẫu giáo gần nhà. Lớp học nằm phía trong một trụ sợ công an bên kia đường đối diện nhà tôi, có rất nhiều cây xà cừ cao chót vót. Với quãng đường gần như thế thì tôi có thể tự đi được nhưng lại có con đường quốc lộ cắt ngang nên bà vẫn phải dẫn tôi đi dẫn về. Tôi thấy thật phiền toái, nhưng chẳng làm cách nào được. Mẹ tôi vẫn không tin tôi có thể nhớ được những chuyện khi tôi còn quá bé, dù tôi đã nhắc bà bao nhiêu là kỷ niệm trẻ con của mình, như lần tôi tập đi rồi chuyển thành chạy từ hai phía của bức tường, lần bà bế tôi đứng sau con ngựa bị nó đá hậu làm hai bà cháu ngả chổng vó. Nhưng cái tôi nhớ nhất vẫn là chiếc bánh rán được cô giáo mầm non cho ăn. Nó được rán bằng một thứ bột đặc biệt, vị ngọt thanh, mềm, tơi, vào tới miệng là tan thành từng mảnh nhỏ. Hồi đó thi thoảng mới được ăn, và khẩu phần thì không đều. Đôi khi có bạn được ăn, bạn khác thì không. Điều mà đến giờ tôi vẫn không hiểu được, tại sao không chia đều ra. Sau này tôi ...

 Paul Auster thường bắt đầu truyện không hứa hẹn lắm. Có lẽ là do ám ảnh bởi cái cuốn "New York Trilogy", nó khiến tôi mệt như đấu vật. Nhưng tới cuốn thứ hai này thì mọi chuyện rất khác. Nhịp truyện từ đầu tới cuối bình bình thôi, cũng không có cao trao gì cả nhưng nó cứ cuốn mình đi cho tới tận cuối cuốn sách. Vậy thì tình tiết ắt hắt phải có gì đó gợi lên trong lòng mình nhiều cảm xúc. Khi đã về già, ngồi xe lăn, đối diện hiện thực là người vợ vừa mất, đứa con đã ly dị chồng và đứa cháu gái thì đang trong giai đoạn khủng hoảng của cuộc đời. Người đàn ông đó ngồi trong bóng tối, lòng đầy day dứt với người thân và nhất là những sai lầm của tháng năm tuổi trẻ. Ông ngồi tưởng tượng trong đầu những câu chuyện đầy tính siêu hình. Nhân vật nam bị ném vào một thế giới đầy chết chóc của chiến tranh. Nhiệm vụ của anh ta là phải quay về đời thực giết chết chính tác giả thì anh ta mới lấy lại được cuộc sống vốn có của mình. Cái anh chàng này lại chính là hiện thân của tác giả khi ...

 Trong nhà có bạn Bống học lớp năm. Bạn tư duy rất kém, kém tới mức giải phương trình bậc nhất một ẩn bạn còn khá vất vả. Vậy mà cuối năm học, bạn về khoe hai tờ giấy khen. Tôi ngó qua thì ra là khen về mặt Đạo Đức và Khoa Học. Thời bọn tôi chỉ có giấy khen khi đạt học sinh tiên tiến hoặc xuất sắc, ngờ đâu bây giờ còn đẻ ra cả giấy khen con thế này. Đứa cháu tôi thì vui ra mặt còn tôi thì ngán ngẩm.  Tôi nhớ mình hồi lớp 5. Tôi học thì cũng bình thường thôi, thế rồi đi thi một kỳ thi mà tôi lúc đấy chẳng biết là gì, cô giáo bảo đi thi thì đi thi thôi. Sau đó, ba tháng hè tôi chuồn về quê nội cùng với lũ trẻ trong xóm lội ruộng bắt rạm nướng ăn “một dạng cua mai dẹt ở quê tôi”. Bỗng nhiên một hôm, mẹ điệu tôi lên bảo tôi đậu vào trường chuyên rồi, lên chuẩn bị đi học. Nghe thì cũng sướng sướng, tự nhiên trở thành tinh hoa của cả xóm, nhưng sau vào học mới biết mình dại. Học thì không dốt nhưng cũng chẳng giỏi, xếp giữa lớp, gần như phải học cả ngày, sáng học chính, chiều học ...

Hơn một giờ đêm, tôi đang đọc về Rechard Feynman thì thấy đói bụng. Một tô mỳ bây giờ là thích hợp. Tôi tính đi nấu mỳ thì nhớ tới một chuyện anh Tuệ kể: "Feynman kể có lần ông đi ngang qua một quán bar và bỗng nhiên nghĩ rằng một cốc rượu đúng là cái ông cần vào lúc đó. Ý nghĩ này làm ông sợ, và từ khoảnh khắc ấy cho đến cuối đời, ông không bao giờ động đến đồ uống có cồn nữa. Tôi cho rằng câu chuyện nhỏ và ít được quan tâm này cho thấy Feynman đã hiểu rất rõ vấn đề. Tôi cũng thích cả sự sâu sắc trong khái niệm "active irresponsibility" của ông: khoa học thuần tuý, về bản chất, tiền giả định một thái độ bàng quan nhất định đối với nhân loại. Vậy nên gender studies, cultural studies, social studies, international studies, nói chung là tất cả những thứ có từ "studies" và nhân danh mục đích cải thiện thế giới, đều không phải khoa học" Cụ còn nói một câu làm tôi rất lấy làm an ủi: “Tôi nghĩ mình có thể nói, rằng không ai thực sự hiểu cơ học lượng tử." ...

Sáng nay tôi phải đến công ty sớm, ước lượng sai thời gian nên lúc tới vẫn chưa ai mở cửa. Tôi ra quán cafe bên cạnh ngồi. Nhìn cốc cafe sữa, bàn ghế xung quanh làm tôi nhớ tới Sài Gòn những buổi sáng tháng ba, trời cũng oi oi thế này. Cũng lâu lắm rồi tôi mới uống cafe. Một đứa bạn trên Buôn Ma Thuột sau mấy năm đóng fb bỗng trồi lên hỏi tôi có uống cafe không để bạn gửi. Tôi từ chối, vì lười pha, cũng ngại mất ngủ. Nên có bạn thế này, chứ cái bọn cứ giả vờ hỏi mình có khoẻ không toàn là đãi bôi cả :)) Tối tôi mang đàn xuống chung cư, đợi mọi người tản về hết, đèn đóm tắt rồi tôi mới lôi đàn ra dợt mấy bản nhạc cũ. Tôi tập lại Milonga xem có ổn không thì thấy bài này hoá ra rất dễ, thế mà ngày xưa chẳng hiểu sao khi chơi cứ bị vướng vướng cái gì đó. Xong rồi tôi nhớ lần đầu đi học guitar. Đó là hồi hè năm lớp 10, tôi thấy trên TV đăng tin ngoài cung văn hoá có lớp dạy. Tôi xin mẹ tiền mua cây đàn guitar nhỏ rồi đăng ký học. Lớp học cũng hơn mười người gì đó, thầy dạy đến từ trường...

Sau nhiều rất nhiều năm, một hôm tôi vào fb và thấy nick của N sáng. Tôi nhảy vào hỏi thăm xem em dạo này thế nào. Em cười rất tươi, kể rằng mình vẫn bên Hàn và sắp về Việt Nam. Lần này hai anh em nhất định phải gặp nhau, N bảo tôi nhất định phải tới một quán nhỏ của em và bạn cùng hùn trên Hồ Tây. Tôi và N quen nhau qua một diễn đàn về âm nhạc. Hồi đó bọn tôi chat bằng yahoo. N học ở bên Hà Lan, còn tôi học ở Hà Nội. Tôi sống một mình, em bên kia cũng cô độc, thành ra hai anh em khá hợp nhau, buôn đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Sau khi học xong, em về VN, hẹn tôi ở một quán cafe đâu đó gần Hồ Gươm. Xong lần đó thì tôi vào SG, em lập gia đình rồi sang Hàn Quốc học tiến sỹ. Hôm N kể chuyện gia đình tan vỡ, hạnh phúc cũng tan vỡ, đứa con bị ung thư máu, chữa rồi lại bị lại, em hiến tuỷ cho cháu và đó cũng là cách cuối cùng. Sau sáu năm em mới xong cái bằng, giờ chỉ muốn quay lại Việt Nam để sống cùng con. N bảo đời mình lắm drama lắm, đó là em chưa kể hết cho tôi nghe thôi. Tôi chả...

Hôm nay mình hỏi một loạt các vấn đề mình còn chưa thông về cơ học lượng tử, thuyết tương đối rộng, và nghịch lý thông tin lỗ đen với Idol. Anh trả lời chậm hẳn so với lần trước. Một phần vì vấn đề rộng quá, mình cũng không tập trung vào một thứ cụ thể nào. Có lẽ cũng cần tra cứu thêm. Mình đùa là cuối cùng là đã làm khó được tiến sỹ. Nhưng thực ra mình biết những người làm khoa học thường cẩn trọng, suy nghĩ chín chắn mới đưa ra một câu trả lời, mà nhiều khi còn thòng thêm câu là về mặt lý thuyết là thế (chưa được kiểm chứng, chưa rõ đúng sai). Những điều mình thắc mắc thật ra là những thứ mình đã suy nghĩ một thời gian dài, khi không thể tìm ra câu trả lời thoả đáng thì mình mới hỏi. Thành ra khi anh trả lời được một nửa thì mình đã sáng hết cả ra rồi. Việc hiểu được cái mình tò mò bấy lâu khiến mình có một cảm giác vui vẻ khôn tả. Không phải kiểu niềm vui bốc đồng muốn nhảy lên hét Eureka, mà là một thứ tình cảm nhẹ nhàng, thoải mái như nằm trên đống bông gòn vậy. Một điều nữa là...

1. Tôi đạp xe lên VUUV xem một triển lãm nhỏ về kiến trúc. Một bạn rất dễ thương giới thiệu chỗ này. Tôi đọc trên fb thì thấy chỉ mở cửa từ 10h sáng đến 5h chiều, trời Hà Nội thì như sa mạc. Khi đến nơi thì áo tôi ướt đẫm mồ hôi, cứ như mới lặn từ dưới sông lên. Bộ dạng này làm tôi ngại quá, vì quán khá lịch sự lại còn đông khách. Em pha chế ở quầy nhìn tôi cười rất tươi, có lẽ vì nhận ra sự xấu hổ của tôi mà em cười còn rạng rỡ hơn nữa rồi giới thiệu đồ uống rất nhiệt tình. Nhìn tôi thì ai cũng biết tôi có thể nốc cạn hai lít nước chứ chả chơi, thế nên em tinh ý giới thiệu một ly chanh dây mát lạnh. Thế là 55k đội nón ra đi, tôi có thể hát "Tiền ơi sao đi mãi nên sông dài mênh mông". Bạn cứ rơi vào cảnh thất nghiệp khoảng một tháng thì sẽ cảm nhận được nỗi bi thương của tôi.  Tôi ngồi xuống ghế đợi, em thì nói là anh cứ ra bàn ngồi, em sẽ mang nước tới. Tôi chọn một chỗ ngồi ở xa. Chỗ nào mát lạnh thì người ta ngồi hết rồi. Em mang nước ra, tôi hỏi mật khẩu wifi rồi lo việ...

Năm nhất ĐH, tôi bắt đầu biết đến Bức Tường. Không muốn biết cũng không được vì thằng ôn vật Kiên trong lớp cứ đi ba bước là nó lại rống lên "Rockkkkkk xuyên màn đêm". Rồi hội trại khoa, những chuyến đi chơi xa, mùa hè xanh đều vang lên những "Bông hồng thuỷ tinh", "Người đàn bà hoá đá", "Cây bàng".... Tôi không đến mức mê mẩn band này nhưng đó vẫn là một phần những năm tháng đó. Hồi học cấp 3, tôi ngồi cạnh thằng Vĩnh ngay bàn đầu, phía trong góc tường. Hai thằng khá thân nhau vì tôi cũng chả biết nói chuyện với đứa nào khác, xung quanh toàn gái. Sau một học kỳ tôi bị cô giáo chuyển mẹ đi chỗ khác, mất xừ đối tác tán phét. Mãi sau này cô giáo tôi mới nói là do tôi làm toán nhanh quá, thằng ôn kia không theo kịp nên bị áp lực. Không phải khoe học giỏi gì đâu, chẳng qua thằng khỉ kia dốt toán quá thôi. Đến chết cười với nó. Năm tôi vào ĐH, những tháng đầu tôi hay chọn ngồi cuối lớp cho đỡ phải ra vẻ chăm chú nghe giảng. Một hôm Ngọc Anh lên...

Truyện Murakami ngoài nhạc Jazz, mèo, giếng thì còn một đặc sản khác là bỗng nhiên một ai đó đột ngột biến mất mà không có dấu hiệu báo trước. Đọc cứ thấy rờn rợn. Mình không hiểu rõ cảm giác một người thân thuộc bỗng nhiên biến mất như làn khói tan trong không khí thật sự như thế nào, cho tới hôm nay, một "người bạn" ở một nơi thật là xa, đang chat thì bỗng nhiên ngừng lại. Ban đầu mình chỉ nghĩ chắc bạn có điện thoại, hay bận chạy đi đâu đó, nhưng chờ một tiếng vẫn không thấy bóng dáng. Thường thì mọi lần ngừng chat cũng chào nhau một tiếng, hôm nay lại không như vậy. Có vài ý nghĩ tiêu cực đến trong đầu, mình cố xua đi bằng cách đọc báo mạng, nghe nhạc. Mình phát hiện ra MU đang đá tứ kết cup FA, vào xem nhưng không tập trung được, cũng không dám bật full màn hình máy tính, chốc chốc lại ngó sang đoạn chat xem bạn có xuất hiện không.  * Mấy hôm nay có chút ám ảnh vì đọc Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh. Mụ Q mời đi dự buổi nói chuyện về Kiều và thân phận người phụ nữ tr...